شبکه ایران - گروه اندیشه: در سی و دومین نشست مهدویت که از سوی موسسه فرهنگی موعود برگزار شد، حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسرو پناه، استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با موضوع «تصوف گرایی در اسلام» به سخنرانی پرداخت.

دکتر خسروپناه چندی است که به تحقیق در مورد جریان های فکری معاصر ایران پرداخته است که بررسی فرق صوفیه فعال در ایران و عرفان های نوظهور از جمله این پژوهش هاست، لذا تا کنون چندین مقاله در همین موضوع در فصلنامه «کتاب نقد» و دیگر فصلنامه های علمی - پژوهشی به چاپ رسانده است و کرسی بررسی فرق صوفیه معاصر دانشگاه معارف اسلامی و همچنین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) بر عهده وی بوده است و تاچندی ماه دیگر کتاب مفصل و تحقیقی وی با عنوان «آسیب شناسی فرق صوفیه» به بازار نشر خواهد آمد.

مؤلف «کلام جدید» در این نشست ضمن اینکه معتقد بود که در اسلام  عرفان حقیقی مورد توجه قرار گرفته است، اظهار داشت: صوفیان قصد جایگزینی خود به جای عرفان حقیقی را دارند.

حجت الاسلام خسرو پناه سه نوع تصوف غربی، شرقی و بومی  را در ایران فعال دانست، و خاطرنشان کرد: "تصوف غربی" مانند عرفان وارداتی از آمریکای لاتین و عرفان سرخ پوستی، و "تصوف شرقی" مانند عرفان های وارداتی از جنوب شرقی آسیا و فرقه بودیسم  و "صوفیه بومی" به عرفان‌هایی که در تاریخ اسلام بوده اند اطلاق می گردد.

فرقه های صوفی شیعه، ناخالص و التقاطی اند

وی در مورد تاریخچه شکل گیری تصوف در جهان اسلام اظهار داشت: ابوهاشم کافی مؤسس تصوف در اسلام بوده  که خمیر مایه فکری خود را از حسن بصری گرفته است، این در حالی است که حسن بصری، امام علی(ع) تا امام محمد باقر(ع) را درک کرده است و هیچ کدام از ائمه اطهار(ع) را قبول نداشت.

مؤلف «جریان های فکری معاصر ایران» خاطر نشان کرد: در قرن دوم و سوم تصوف از میان اهل سنت منتقد اهل بیت(ع) پدید آمد ولی اواخر قرن سوم تصوف میان اهل سنت محب اهل بیت(ع) تداوم یافت و در قرن هشتم به بعد تصوف در میان شیعیان التقاطی هم ظهور کرد.

وی تمام فرقه های صوفی شیعه را ناخالص و التقاطی دانست چرا که معتقد بود اینان اصول اعتقادی خود را از مذاهب شیعه و سنی و نیز از آیین های شرقی گرفته اند و سپس گفت: صوفیان اعتقاد دارند که قطبشان دارای ولایت تکوینی و تشریعی و اجتماعی و سیاسی است و گردش عالم به اذن اوست. لذا اعتقاد صوفیان به اهل بیت(ع) و اعتقاد به قطب‌ها، متضاد و غیر قابل جمع است.

 خسروپناه ورود اندیشه های هندی و اندیشه های دیگر از مناطق غیر اسلامی به مناطق اسلامی را از مهمترین منشاء تصوف دانست و گفت: سران مغول بودایی و همسرانشان مسیحی بودند لذا در هنگام حمله به ایران تمام مساجد را خراب کردند اما خانقاه که شبیه معابد خودشان بود ویران نکردند و بلکه به آنان نیز کمک می کردند.

پذیرفتن اسلام گزینشی از آسیب های فرق صوفیه است

مدرس دانشگاه مذاهب اسلامی ساخت خانقاه به عنوان محل ذکر و عبادت، پذیرفتن اسلام گزینشی که همراه حذف سیاست است، هماهنگی صوفیان با جریان های طاغوتی و بهره برداری استعمار، کشف و شهود شیطانی، اباحه گری و رقص زن و مرد، پرداخت عشریه به جای خمس را از آسیب های تصوف می داند و گفت: در خاطر  دارم که عده ای از صوفیان در زمان جنگ با نفوذ در پایگاه های بسیج جوانان را از حضور در میدان جنگ منع می کردند.

تولید علم و جنبش نرم افزاری نیاز به زدودن عقلانیت صوفیانه دارد

خسروپناه  مدل عقلانیت صوفیان را علت عقب ماندگی جهان اسلام دانست و تأکید کرد: ابوحامد غزالی اولین تئوری و نظام فکری صوفیه را پی ریزی کرد که این مدل عقلانیت باعث عقب ماندگی جهان اسلام شد. چرا که  غیر الهی دانستن فلسفه، علوم طبیعی و ریاضیات از مدل عقلانی صوفیان است.

مدرس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) تأکید کرد: تولید علم و جنبش نرم افزاری نیاز به زدودن عقلانیت صوفیانه دارد؛ البته اسلام علاوه بر عقلانیت صوفیانه، مدل عقلانیت غرب را نیز قبول ندارد و دشمن به جهت مقابه با مدل عقلانیت اسلام ،عقلانیت صوفیانه را ترویج می دهد.

مدرس دانشگاه علوم رضوی در مورد نحوه فعالیت صوفیان امروز اظهار کرد: بعد از انقلاب صوفیان در ایران خانقاه خود را به حسینیه تغییر نام داده اند و برای توجیه اعمال خود عکس های امام راحل و مقام معظم رهبری را در حسینیه های خود آویزان می کنند و همچنین خود را مقلد مرجعی معرفی می کنند، در حالی که این بزرگواران هیچ اعتقادی به این فرقه ها ندارند.

اهل بیت (ع) اولین مخالفین تصوف

مولف کتاب «قلمرو دین»، ضمن اینکه اهل بیت (ع) و تمام فقهای شیعه از اول با متصوفه مخالف می دانست اظهار کرد: «ابن عربی» در هیچ فرقه ای از صوفیان نبوده و ایشان فردی عالم و وارسته و اهل فکر و اندیشه بوده اند ولی با وجود تصریح برخی از علما و اندیشمندان، از کتاب های ابن عربی نمی توان به صورت قاطعانه برداشت کرد که وی شیعه بوده است حتی بر فرض شیعه بودن ابن عربی، وی ملاک عرفان نیست، بلکه قرآن و اهل بیت ملاک عرفان هستند.

پایان مطلب/