شبکه ایران: هفته آینده میزگرد «بررسی ترجمه شعر معاصر ایران به زبان آلمانی»، در روز شنبه ۲ خرداد با حضور جمعی از شاعران و مترجمان زبان آلمانی در خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود. به همین منظور گفت‌و‌گویی با «علی عبداللهی» یکی از شاعران و مترجمان حاضر در این جلسه درباره وضعیت امروز ترجمه شعرهای فارسی به زبان آلمانی داشتیم و تا حدی به بررسی کتاب‌های چاپ شده از شاعران معاصر ایران به زبان آلمانی و وضعیت ترجمه شعر در ایران پرداختیم.

علی عبداللهی در گفت‌و‌گو با خبرنگار شبکه ایران با اشاره به میزگرد «بررسی ترجمه شعر معاصر ایران به زبان آلمانی»، گفت: این میزگرد برنامه‌ای 3 نفره است که با همراهی آقای سعید فیروزآبادی و شمس لنگردی برگزار خواهد شد که در این برنامه علاوه بر صحبت پیرامون ترجمه شعر معاصر ایران به زبان آلمانی، آقای شمس لنگرودی شعر خوانی خواهند داشت.

وی در ادامه افزود: یکی از مباحث اصلی که در این نشست توسط آقای فیروزآّبادی و بنده مطرح خواهد شد، صحبت‌هایی درباره پیشینه ترجمه شعر فارسی به زبان آلمانی در 500 سال گذشته و فراز و فرودهای آن است. بعد از این بحث به دورانی می‌رسیم که شامل دوره مشروطه و نیما به بعد شده و پس از آن به دوران معاصر خواهیم رسید. بحثی دیگری که مطرح خواهد شد، بحث ترجمه شعر معاصر فارسی در رسانه‌های جدید و اینترنت است. که از نمونه‌های آن می‌توان به سایت بین المللی و بسیار موفق www.lyrikline.org اشاره داشت که در آن نمونه‌های مختلفی از آثار شاعران با صدای خودشان و به پنجاه زبان مختلف وجود دارد.

این شاعر و مترجم زبان آلمانی همچنین درباره شعرخوانی شمس لنگرودی در این میزگرد گفت: علت دعوت آقای لنگرودی به این جلسه، ترجمه ده شعر از ایشان به زبان آلمانی است. یکی از شعر‌های این شاعر ایرانی را به مدت یک ماه در متروهای سراسری یکی از شهرهای آلمان روی دیوار و داخل مترو زده بودند و استفاده از این شعر در واقع از روی سایت اینترنتی و همان ترجمه‌هایی بود که پیش‌تر به آن اشاره شد.

عبداللهی با اشاره به کتاب‌های ترجمه شده از شعر معاصر ایران به زبان آلمانی، اظهار داشت: درواقع از نیما به بعد تنها چهار پنج مجموعه ی قابل ذکر و مهم از شعر ایرانی ترجمه شده به زبان آلمانی وجود دارد که یکی از آنها توسط سیروس آتابای به نام «نغمه‌های فردا» منتشر شده است. یکی دیگر از این ترجمه‌ها توسط کورت شارف به نام «هنوز در فکر آن کلاغم» انجام گرفته که شعر معاصر ایران از نیما تا احمدرضا احمدی و بیژن جلالی را شامل می‌شود. خود کورت شارف مجموعه دیگری را نیز از فروغ فرخ‌زاد با نام «آن روزها» ترجمه کرده و در انتشارات زورکامپ منتشر شده است که مورد استقبال قرار گرفته و بعد از آن در سال های اخیر از همین مترجم کتاب «باد مار را خواهد برد» در انتشارات بک انتشار یافت. چند چهره از شاعران امروز هم در آن معرفی شدند. دو تن از این شاعران جدید یعنی علیرضا آبیز و خانم ناهید کبیری نیز از طریق سایت یاد شده معرفی شده بودند. آقای شارف که خود از مترجمان سایت بود از آثار این دو نفر در این مجموعه نیز استفاده کرد. از این کتاب استقبال خوبی شد. آقای فرهاد شوقی نیز از دیگر شاعران آلمانی زبان و ایرانی تباری هستند که مجموعه‌ای از شعرهای احمد شاملو را به آلمانی ترجمه و انتشار دادند.

وی در ادامه با بیان اینکه کتاب‌هایی که به آنها اشاره‌ای داشتیم، تقریبا ً مهم‌ترین کتاب‌های شعر فارسی ترجمه شده به زبان آلمانی هستند، تصریح کرد: همچنین در این چند ساله شعرهای آقای کیارستمی ترجمه شده و آثاری از شاعران معاصر فارسی را نیز حسین منصوری ترجمه کرده‌ که از میان آنها می‌توان به شعرهایی از فروغ فرخ‌زاد اشاره کرد.

علی عبداللهی با اشاره به ترجمه 10 شعر خود در مجله «آکسنته»، گفت: مترجم این شعرها خانم «سوزان باغستانی» بوده‌اند که ایشان هم افزون بر ترجمه ی رمانهای خانم زویا پیرزاد ، هوشنگ گلشیری ، عتیق رحیمی و فتانه حاج سیدجوادی ،علاوه بر شعرهای من، شعرهای زیادی را از یدالله رویایی و دیگران به آلمانی ترجمه و منتشر کرده‌اند.

علی عبداللهی در پاسخ به سوالی درباره ترجمه‌های خود از زبان فارسی به آلمانی، اظهار داشت: یک کتاب گزیده شعر معاصر «از نیما تا امروز» ‌به آلمانی ترجمه کرده‌ام که هم اکنون در خانه شاعران ایران موجود است. این کتاب البته کتابی بسیار مختصر است و از هر شاعر یک یا دو اثر را به آلمانی معرفی می کند و انتخاب شاعران هم بر عهده انجمن بوده و همین مجموعه به زبانهای دیگر هم درآمده.

این شاعر و مترجم معاصر در نگاهی به برگزاری نشست‌ها و میزگردهایی درباره ترجمه شعر معاصر، عنوان کرد: ما امروز می‌بایست راه‌های گسترش ترجمه شعر فارسی زبان به زبان‌های دیگر را بررسی کنیم و احیانا نقطه ضعف‌ها و موانع را بشناسیم و راه‌های جدیدی بیابیم . شعرهای خارجی بسیاری از زبان‌های دیگر به فارسی ترجمه شده است و ما امروز باید آرام آرام شعر فارسی را به زبان‌های دیگر ترجمه کنیم. به عبارتی دیگر ، الویت امروز ما در ترجمه شعر باید ترجمه شعرهای فارسی به زبان‌های دیگر باشد.

وی با بیان اینکه گرایش به شعر در تمام جهان و به ویژه در اروپا تا حد زیادی کاهش یافته ، افزود: با توجه به اینکه کلا شعر در جهان دچار نوعی رکود شده است، طبیعتا در کشورهای دیگر نیز ترجمه شعرهای حارجی و به طور مثال فارسی در الویت نخواهد بود و ما خود باید شعرمان را به جهانیان معرفی کنیم. شعر کهن فارسی در جهان بسیار شناخته شده است .اما امروزه علاوه بر کمبود ارتباط ما با جهان ، جهانیان تصورات و پیشداوری‌های بعضاً نادرست و عیرواقعی از ادبیات ما و نیز نسبت به خود ما دارند و این امر موجب می‌شود که آنچنان که باید به شعرهای معاصر فارسی توجه نشود. عبدالهی همچنین با اشاره به تبادلات فرهنگی میان کشورها، گفت: متاسفانه ما با مجامع فرهنگی جهان و شاعران مبادله و ارتباط لازم را نداریم و بخشی از ترجمه‌‌‌ شعرهای مختلف از میان همین رفت و آمدها شکل‌ می‌گیرد. یک شاعر و مترجم ممکن است در این رفت و آمدها از شعر شاعری خوشش بیاید و آن را ترجمه کند یا زمینه ترجمه آن را در کشور خودش فراهم کند. شاعران ایرانی ما ارتباط بسیار کم و محدودی با شاعران دیگر کشورها دارند. اگر هم احیاناً کسی به ایران دعوت می شود ، اغلب شاعران خاصی از کشورهای خاصی می آیند و در ایران نیز با طیف گسترده نحله های مختلف شعری آشنا نمی‌شوند یا دعوت کنندگان‌شان زمینه لازم را برای آشنایی‌شان فراهم نمی‌کنند یا نمی‌توانند از وجودشان آنطور که باید استفاده کنند.

این شاعر همچنین با بیان اینکه امروز به ترجمه شعر از فارسی به زبا‌ن‌های دیگر نیاز بیشتری احساس می‌شود، اظهار داشت: باید این را هم در نظر داشت که ترجمه و چاپ شعر فارسی به زبان‌های دیگر می‌بایست در خارج از کشور صورت گیرد، چرا که کتاب‌های ترجمه نیاز به بازار در کشور‌های خارج دارد پس باید در خارج انتشار یابد یا اگر در داخل چاپ می شود ، حتماً باید در آنجا پخش شود و انتشار کتاب ترجمه در ایران و عدم پخش آن در خارج از کشور چندان موفقیت‌آمیز نخواهد بود.

علی عبداللهی همچنین با اشاره به انتشار شعرهای ترجمه در رسانه‌های جدید و اینترنت، تصریح کرد: ما باید سایت‌های چند زبانه داشته باشیم تا شعرهای ما به زبان‌های مختلف در دسترس جهانیان قرار گیرد و از این طریق ممکن است برخی از آنها به گلچین‌ها و مجموعه‌های شعر معاصر جهان راه پیدا کنند. کاری که امروز در سایت‌های مختلف انجام می‌شود و شعر شاعران حتی با صدای خود آنها و ترجمه شان بر روی اینترنت قرار می‌گیرد.

گفتنی‌ست در نشست «بررسی ترجمه شعر معاصر ایران به زبان آلمانی»، که نخستین نشست «سخن ماه» کانون ادبیات ایران در سال ۸۸ است؛ شمس لنگرودی، شاعر و پژوهشگر، سعید فیروز آبادی و علی عبداللهی، مترجمان زبان آلمانی، درباره ترجمه شعر معاصر ایران به زبان آلمانی و انعکاس آن در رسانه های جدید آلمان سخنرانی می‌کنند. این نشست شنبه دوم خرداد از ساعت ۱۷ به مدت دو ساعت در تالار بتهوون خانه هنرمندان ایرن برگزار می‌شود. این تالار در نشانی خیابان سید عباس موسوی (فرصت)، بالاتر از طالقانی، باغ هنر ایران، قرار دارد.

پایان مطلب/